جستجو
Filters
بستن

تاریخچه هنر شماره‌ دوزی (قسمت دوم)

برای مطالعه قسمت اول تاریخچه شماره دوزی اینجا کلیک کنید.

انقلاب صنعتی

انقلاب صنعتی در قرن هجدهم، سبک زندگی بسیاری از مردم را در انگلستان تغییر داد. در ابتدا با مهاجرت مردم از روستاها به شهرها برای کار در کارخانه‌های نساجی جدید، زندگی مردم، سخت و محنت بار بود. اما به تدریج با توسعه اقتصادی ناشی از انقلاب صنعتی، استانداردهای زندگی بالا رفت و زنان در خانواده‌های متوسط، اکنون قادر بودند برای انجام کارهای معمول خانه، خدمتکار استخدام کنند و این امر، به آن‌ها فرصت می‌داد که در اوقات فراغت حاصل شده، به انجام کارهای هنری بپردازند؛ کاری که تا قبل آن زمان، مخصوص خانواده‌های اشراف بود.

در آن زمان، از هنر گلدوزی در تزئین وسایل اتاق خواب، مثل رویه لحاف و رو بالشی و پرده‌های پذیرایی استفاده می‌شد. برخی کارهای هنری خاص با گلدوزی، مثل تهیه جلد یا کاور کتاب مقدس، کیف ساعت و نیز جعبه سیگار نیز در آن زمان متداول بود.

هنر گلدوزی برلین

در نیمه اول قرن نوزدهم، در برلینِ آلمان، سبک جدیدی از هنر شماره دوزی روی پارچه کرباس، پدیدار گردید که الگوهای چاپی آن توسط زنان عصر ویکتوریا، برای کارهای شماره دوزی مورد استفاده قرار می‌گرفت.

هنرِ برلین، چیزی به استانداردهای هنر شماره دوزی قرن نوزدهم اضافه نکرد، بلکه کاری که انجام داد، احیای هدف اصلی آلبوم‌های شماره دوزی بود. الگوهای پشمی متعارف آن روز، روی تکه‌های پارچه کتان ثبت شدند و دور تا دور این آلبوم‌ها به زیبایی تمام، حاشیه دوزی می‌شد.

تحولی جدید در هنرهای دستی

بعد از نمایشگاه بزرگ هنری در سال 1851، ذاتقه هنرمندان حوزه سوزن دوزی (needlework) تغییر کرد. هنر برلین، خیلی پر زرق و برق، خشک و انتزاعی دیده می‌شد و گروه‌هایی هنری، با هدف ارتقاء استاندارد طرح‌ و مهارت گلدوزی، شروع به شکل گرفتن کردند. معماران و طراحانی مثل جی-اف برادلی (G.F Bradley) و ویلیام موریس، ماموریت یافتند تا الگوهای گلدوزی را برای گروه‌هایی مثل "انجمن بانوان کلیسا در هنر گلدوزی" و "مدرسه سلطنتیِ هنر سوزن دوزی" طراحی کنند. مدرسه سلطنتی هنر سوزن‌دوزی، در سال 1872 با هدف آموزش دادن مهارت‌های سوزن‌دوزی به زنان جوان که اغلب از طبقه مرفه بودند، شکل گرفت. این مدرسه به ارتقاء استانداردهای این هنر، کمک زیادی نمود. خیلی زود، این گروه‌های هنری به سایر شهرهای بریتانیا تسرّی یافتند. یکی از معروف‌ترین آن‌ها، مدرسه گلاسکو بود که کارش بسیار الهام گرفته از هنرمند اسکاتلندی، چارلز رنه مکینتاش بود. در "نمایشگاه سده" در سال 1876، بعضی از پروژه‌های هنری به نمایش گذاشته توسط مدرسه سلطنتی هنر سوزن دوزی، منبع الهام دو طراح آمریکایی گردید؛ به گونه‌ای که آن‌ها، انجمن هنرهای تزئینی را در شهر نیویورک بنا نهادند. این انجمن بعدها، کمک زیادی به احیاء و ارتقاء استانداردهای شاخه‌های مختلف گلدوزی (از جمله شماره دوزی) در سراسر آمریکا نمود.

کیت‌های شماره دوزی

قلاب بافی، بافتنی و گلدوزی، در طول یک صد سال اخیر، جزو علایق اصلی هنری اغلب بانوان در کشورهای مختلف بوده است. در دهه 20 و 30 میلادی، کیت‌های شماره دوزی محبوبیت یافت و طرح‌های گلدوزی به مجلات هنری راه یافت. بعد از جنگ جهانی دوم، گرایش مُد، از گلدوزی وسایل اتاق خواب و سایر وسایل خانگی به یک سبک گلدوزی هندسی اسکاندیناوی شیفت پیدا کرد.

اتحادیه هنرمندان گلدوزی

هنر گلدوزی امروزی، بسیاری از پیشرفت‌ها و ابداعات خود را مدیون، اتحادیه هنرمندان گلدوزی است که اولین رئیس آن (لوئیزیا پِسل)، اعضای خود را تشویق کرد تا با سفر به اقصی نقاط جهان، به دنبال آثار تاریخی به جا مانده از این هنر بپردازند. با ارزان‌تر شدن سفرهای خارجی، بسیاری از اعضای این اتحادیه به کشورهای مختلف آسیا و اروپا سفر کردند و با سبک‌های مختلف این هنر در کشورهای مختلف آشنا شدند و با جمع کردن تکنیک‌ها و ایده‌ها در یک جا، به توسعه و رشد این هنر دستی زیبا و جذاب کمک‌های شایانی نمودند.

امروزه، در دنیای وب و شبکه‌های اجتماعی، مرزهای فیزیکی عملاً برداشته شده است و هزاران هزار هنرمند، با استفاده از گوشی‌های هوشمند، تبلت و کامپیوتر، با یکدیگر در باره موضوعات مختلف هنری به بحث و تبادل ایده‌ها و آموزش می‌پردازند. شکی نیست که بزرگترین تحولات هنری در این عصر (نسبت به دوره‌های گذشته) تحقق پیدا خواهد کرد.

شکل 2: تکه‌ای از یک کلاس زنانه از کشور یونان در قرن نوزدهم

شکل 3: یک کار هنری شماره دوزی ایرانی مربوط به قرن هجدهم میلادی

شکل 4: طیف گسترده‌ای از کوک‌های گلدوزی در یک الگوی شماره دوزی در سال 1667 با نخ ابریشم

شکل 5: یک الگوی نمونه ابریشمی که توسط الیزابت رز در سال 1837 تهیه شده است تصاویر پرندگان، گل‌ها و خانه‌ها در الگوهای نمونه آن زمان خیلی محبوبیت داشت.

شکل 6: یک کار woolwork (هنر برلین) مربوط به سال 1850 با ظاهری 3 بعدی

شکل 7: یک مجموعه دستمال کتان گلدوزی شده در انگستان در اواخر دهه 1940 میلادی که به عنوان هدیه عروسی تهیه شده است.

نظر شما
اولین نفری که مطلع می شود، باشید!