جستجو
Filters
بستن

پروژه شماره 104: پرنده نمدی مرغ مگس خوار

مرغ مگس خوار

گران‌بهاترین هدیه‌ای که نیمکره غربی زمین به دنیای پرندگان داد، خانواده مرغان مگس خوار است. پرندگانی با زیبابی‌های افسانه‌ای. طبیعت در ساخت و پرداخت این موجودات زیبا، نهایت استادی را به کار برده و آنچه که بهترین است در نهاد آن‌ها به وجود آورده است. کوچکی جثه، سبکی، تحرک، جرات و جسارت و از همه بالاتر زیبایی‌های مافوق تصور، همه و همه در آنها جمع است.

مرغ مگس خوار نمدی

رنگ پرها و فرم بدن این پرنده، چنان درخشان و زیباست که گویی لعل و یاقوت و زمرد در ساختمانش بکار رفته است. در تمام طول عمر، لحظه‌ای هم با زمین تماس پیدا نمی‌کنند. دائما ‌در پروازند. از یک گل بر روی گلی دیگر می‌روند و فقط از شهد شیرین گل‌ها می‌نوشند.

عروسک پرنده نمدی
وقتی یک مرغ مگس خوار، در حال غذا خوردن است٬ منقار او در عمق گل فرو می‌رود. دو نیمه منقار او در حالت چسبیده به هم، به شکل لوله در می‌آیند. شکل منقارها در گونه‌های مختلف متفاوت است و به همین دلیل هرکدام می توانند شیره گل‌های خاصی را بمکند. این پرنده همچنین برای گرفتن حشرات از منقارش استفاده می‌کند.

زیبایی‌های بی حد و اندازه آنها سبب گردید که مدت‌ها به عنوان وسیله تزئینی مورد استفاده قرار گیرند و خرید و فروش شوند. در قرن نوزدهم میلادی، میلیون‌ها میلیون از انواع مرغان مگس خوار را خشک کردند و از قسمت شمالی آمریکای جنوبی و هند غربی بوسیله کشتی به اروپا فرستادند. و در اروپا به عنوان سنجاق سینه، زینتِ تن پوش خانم‌های اروپایی شد. فقط در طول یکسال یک شرکت انگلیسی چهار صد هزار عدد از آنها را از هند غربی گرفت و به بازارهای اروپا فرستاد.


عروسک تمدی
مرکز اصلی تجارت این پرنده، که سال‌هاست به شدت محدود شده در بوگوتا قرار داشت منطقه‌ای که در آن انواع مختلف مگس خوار به وفور زندگی می‌کردند و می‌کنند. 
امروزه این مرکز قدیمی تجارت به صورت موزه ای از انواع مگس خواران درآمده و دانشمندان در آنجا انواع مختلف آنها را مورد مطالعه قرار می‌دهند.
تاکنون 318 نوع مرغ مگس خوار شناخته شده که اکثر انواع آنها در آمریکای جنوبی زندگی می‌کنند. بزرگترین مرغ مگس خوار، مرغ مگس خوار آمریکای جنوبی است. طول آن 23 سانتیمتر (9اینچ) و وزن او حدود 8.2 گرم است. این پرنده، تنها نوع از مرغان مگس خوار است که انسان می تواند ضربان بالش را با چشم به خوبی ببیند.
این پرندگان کوچک جواهر نشان می توانند برای مدت طولانی در هوا به طور معلق بال بزنند. در حین پرواز بال زدن آنها چنان سریع است که انسان با چشمخویش نمی تواند بال‌ها را تعقیب کند و فقط صدای بال آنها شبیه وزوز زنبور است به گوش می‌رسد. بال‌ها در حین پرواز حتی برای یکصدم ثانیه هم مکث نمی کنند. بال‌های آن‌ها هر ثانیه 90 بار به هم می‌خورند و صدای وزوز نرمی تولید می‌کنند.
این پرندگان از قندی که در شهد گلها وجود دارد نیروی لازم را برای تحرک و پرواز محیرالعقول خود کسب می‌کنند و مواد پروتئینی مورد نیاز را از حشراتی که شکار می‌کنند، بدست می‌آورند.

محیط زیست آنها بهشت مجسم است: همیشه سبز و خرم و همیشه پر گل و گیاه است، خارج از چنین محیطی زندگی برای آنها دشوار است.

 

صدای این پرنده را بشنوید:

 


نوک اکثر انواع آن‌ها باریک و تیز است. در بعضی انواع مستقیم و در بعضی دیگر کاملاٌ خمیده است و فقط در یک نوع چون هلالماه کاملاٌ خمیده است. در نوع مگس خوار معروف به قوس قزحی که در منطقه کوهستانی اند زندگی می‌کند سر نوک بر خلاف سایر انواع به طرف بالا خم شده است.

در نوع مگس خوار نوک شمشیری، طول نوک بیش از طول تمام بدن است. شکل و طول زبان و نوک این پرندگان تطابق و بستگی تام با شکل گل‌هایی دارد که مگس خواران از شهد آن‌ها استفاده می‌کنند. نکته جالب دیگر این که مگس خواران معمولاٌ می‌توانند زبان خود را از طرفین نوک خارج کنند. در بعضی از انواع سر زبان به صورت لوله‌ای بسیار باریک درآمده و در چند نوع دیگر در سرزبان تارهای نازک مو دیده می‌شود. بعضی دیگر دارای زبانی تیز و خم شده به طرف بالا هستند.

سوای پر رنگین که پوشش بدن پرنده نر به شمار می‌رود بیشتر انواع این پرنده دارای پرهای تزئینی بسیار جالبی هم می‌باشند که در موقع رقص از آن‌ها استفاده می‌کنند. 
در نوع مگس خوار دم کج، دم فقط شامل چهار پر می‌باشد. دو پر میانی شبیه خارهای باریک و بلند است و دو پر خارجی در انتهای بدن ضربدر می‌خورد و به طرف سر پرنده خم می‌شود و به صفحه‌های لوزی شکل ختم می‌گردد. 
مگس خوار معروف به گلو یاقوتی که تنها مگس خوار ساکن مشرق آمریکای شمالی است، در فصل مهاجرت سالیانه می‌تواند مساحت 800 کیلومتر طول خلیج مکزیک را بدون لحظه‌ای استراحت طی کند.

پارچه نمدی

مرغ مگس خوار قادر است در هوا توقف کند و بال بزند و تنها پرنده ایست که پرواز قهقرایی هم دارد. در استخوان بدن آنها بر عکس سایر پرندگان هوا وجود ندارد بلکه مغز وجود دارد. بزرگی و وزن قلب آنها یک چهارم بزرگی جثه و وزن بدن آنها است. ماهیچه‌های بال آنها بسیار قوی و نیرومند و شش آن‌ها بی نهایت فعال است. اعضای بدن انها در تمام مدت روز مانند یک موتور کار می‌کند مگس خوار دم پهن که در غرب آمریکای شمالی زندگی می‌کند وقتی مقابل گلی توقف کرده می‌کند، در ثانیه 55 مرتبه بال می‌زند و وقتی که پرنده به طرف بالا پرواز می‌کند، این تعداد به 75 مرتبه در ثانیه می‌رسد. این پرنده هنگام دلربایی از جفتش بدنش را به شکل U خم می کند و در این حال سرعت بال زدنش 200 بار در ثانیه است.

مرغ مگس خوار از پاها فقط برای نشستن استفاده می‌کند اگر بخواهد فاصله‌ای به اندازه ده سانتی متر را روی شاخه‌ای که بر آن نشسته طی کند، باز پرواز می کند.
صدای مگس خواران بسیار ضعیف است به طوری که در فواصل نزدیک هم شنیده نمی‌شود. فقط در هنگام معاشقه صدای بال زدن آن‌ها را می توان شنید.

بیشتر مگس خواران نر، در وقت عشق ورزی و جفت‌گیری، رنگ پرهایشان اندکی تغییر می‌کند؛ معمولاٌ شفاف‌تر می‌شود در اکثر انواع این پرنده، نر حرمسرا دارد و فقط یک نوع از آنها یعنی مگس خوار گوش بنفشی که در شمال آمریکای جنوبی زندگی می‌کند، یک همسر اختیار می کند و در ساختن لانه و خوابیدن بر روی تخم ها و تغذیه و پرورش جوجه‌ها هم به همسر خود کمک می‌کند.  نر و ماده این نوع مرغ مگس خوار بر عکس سایر انواع، از لحاظ شکل و بدن و رنگ پرها کاملاٌ شبیه یکدیگرند.

پرندگان نر برای خود و حرمسرایشان حرمتی قائل می‌شوند و از ورود نرهای دیگر حتی از نوع خود هم به محوطه مخصوص خود جلوگیری می کنند. بیشتر مرغان مگس خوار در فضا جفت‌گیری می کنند و بعد از پایان عمل جفت گیری پرنده نر، هیچگونه توجهی به ماده خویش ندارد پرنده ماده معمولاٌ قبل از جفت گیری لانه ای کوچک که بزرگتر از یک نیمه گردو نیست و مانند نیمه گردو هم گرد است بر روی شاخه‌ای و یا در محل تلاقی شاخه و تنه درخت می‌سازد و روی لانه را با الیاف و یا رشته تارهای بسیار نازک گیاهان می‌پوشاند تا از دید دیگران مخفی بماند.


تا آنجا که اطلاع داریم همه مگس خواران ماده، دو تخم کاملا سفید می‌گذارند. تخم اول را زودتر و تخم دوم را یک الی دو روز دیرتر. در نتیجه جوجه اول همیشه یک الی دو روز زودتر از جوجه دوم از تخم خارج می‌شود. مادر از شیرابه ای که در چینه‌دان تهیه می‌کند به جوجه‌ها می‌خوراند. نکته‌ای که قابل توجه است این است که بزرگی تخم اغلب آنها بیشتر از 5.0 سانتی متر نیست ولی مادر 14 الی 19 روز بر روی تخم می‌خوابد و این زمان برای تخم‌هایی به این کوچکی بسیار زیاد به نظر می‌رسد جوجه‌ها بعد از خروج از تخم کاملاٌ برهنه هستند و فقط پوشش بسیار نازک و ظریف در بعضی از نقاط بدن آنها دیده می‌شود مدت توقف جوجه‌ها در لانه بین 19 تا 25 روز است. این زمان هم بسیار طولانی به نظر می‌رسد ولی باید توجه داشت که این پرندگان باید به محض خروج از لانه دارای قدرت پرواز کافی باشند.
در سمت چپ تصویر لانه یک مرغ مگس را مشاهده می‌کنید که این لانه از گلسنگ٬ خزه و تار عنکبوت ساخته شده است.

مگس خواران اکثراٌ اهل جنگ و جدالند. پرنده نر به هر پرنده‌ای که از کنار محیط زیستش عبور کند شدیدا‌ حمله می‌کند حتی اگر جثه پرنده غریبه چند برابر جثه خودش باشد بی پروا جنگ را اغاز می‌نماید. آنها را فقط در موقع غروب آفتاب و به وسیله تورهای بسیار ظریف می‌توان اسیر کرد نگهداری آن‌ها در قفس‌های سیمی مقدور نیست از آنجا که سبب مجروح شدن این پرنده ظریف می‌شود آنها را در قفس‌هایی که دیواره شیشه‌ای و فضایی بزرگ دارند می‌توان نگهداری نمود.

از انواع مرغ مگس خوار می توان به مرغ مگس خوار نوک شمشیری اشاره کرد. این پرنده به نسبت بدنش بلندترین منقار را در میان پرندگان دارد او از منقارش برای مکیدن شهد گلهای شیپوری شکل در حالیکه از آنها آویزان شده است و همچنین برای گرفتن حشرات در بالای درختان استفاده می‌کند. او می تواند در هوا معلق بماند و یا حتی به سمت عقب پرواز کند. این پرنده در هنگام نشستن روی شاخه درختان منقار خود را تقریبا به صورت عمودی نگه می دارد که فشار وارده به گردنش را کم کند 

گونه دیگر مرغ مگس٬ مرغ مگس گلو سرخ است. علی رغم جثه کوچک این پرنده خستگی ناپذیر است. او زمستان را در آمریکای مرکزی می‌گذراند اما هر بهار به سمت شمال تا مرزهای کانادا مهاجرت می‌کند. این مهاجرت به مسافت 3200 کیلومتر (2000 مایل) می‌باشد. مثل همه مرغان مگس این پرنده هم ستیزه جو بوده و از گلها در مقابل رقیبان دیگر محافظت می‌کند همچنین زنبورها را از گلها دور نگه می‌دارد و از نزدیک شدن پروانه‌ها و دیگر حشرات به گل‌ها جلوگیری می‌کند.

منبع: سایت وزین دانشنامه رشد

 

روش ساخت این پرنده نمدی

الگوی این پرنده در مقیاس 100٪ ارائه شده است. ابتدا الگو را پرینت بگیرید و قطعات مختلف بدن پرنده را با دقت برش بزنید.

قطعات برش زده کاغذی بدن پرنده را روی پارچه‌های نمدی با رنگ مربوطه انداخته و آن‌ها را با سوزن ته گرد، در جای خود ثابت نمایید.

 

ابتدا دم پرنده را در مکان صحیح خود روی قسمت جلوی بدن پرنده قرار داده و با سوزن آن را ثابت نمایید. سپس بال پرنده را در جای خود قرار دهید و با سوزن ثابت کنید. تکه زرد رنگ زیر بال را در مکان خود قرار دهید. با توجه به خطوط راهنما، روی بال‌ها را با نخ سبز گلدوزی نمایید. از پارچه نمدی مشکی، 1 دایره سیاه رنگ برای چشم پرنده بریده و در مکان صحیح نصب کنید.

 

پرهای رنگی زیر گلوی پرنده را، با استفاده از نخ گلدوزی ارغوانی و کوک زنجیره‌ای منفصل (مطابق با تصویر ذیل) بدوزید.

برش نمدی قهوه‌ای رنگ مربوط به نوک پرنده را در جای خود قرار داده و بدوزید. برای نوک بلند منقار، از یک خلال دندان استفاده نموده و با یک ماژیک قهوه‌ای آن را رنگ کنید.

پای پرنده را طبق روش بیان شده برای ساختن پا در فایل مکمل این آموزش، ایجاد و به قسمت تکه پشتی بدن پرنده وصل نمایید.

دو تکه نمد مربوط به پشت و جلوی پرنده را با کمک کوک دندان موشی و نخ گلدوزی سبز رنگ، خیلی ظریف به هم بدوزید.

یک شکاف کوچک برای پر کردن بدن پرنده با الیاف، باز بگذارید. داخل بدن را با الیاف پر کنید. از یک خلال دندان برای توزیع یکنواخت الیاف در داخل بدن استفاده کنید. داخل بدن را خیلی با الیاف پر نکنید. این کار را به مقداری انجام دهید که پرنده زیبای ما، حالت طبیعی داشته باشد. در آخر شکاف باز را بدوزید.

 

نظر شما
اولین نفری که مطلع می شود، باشید!